Kerk en bibliotheek ineen: de St. Bavo in dorpshart Nuth krijgt een bijzondere bestemming

Een kerk waarin een boekhandel is gevestigd hebben we al in Limburg, in Maastricht om precies te zijn. Maar als de voortekenen niet bedriegen, komt daar rond 2028 ook een Godshuis met een bibliotheek bij. Waar dan bovendien ook nog missen worden gehouden. En wel in Nuth, in de (rijks)monumentale St. Bavo-kerk.

In dat project zit sinds kort weer schot. Het bisdom weigerde volgens de gemeente Beekdaelen langere tijd groen licht te geven voor het ondertekenen van een intentieovereenkomst. Maar de benodigde handtekeningen zijn inmiddels toch gezet. ,,Het is een kans die eens in de vijftig, misschien wel honderd jaar voorbijkomt”, verklaart John Wouters, lid van het kerkbestuur en voorzitter van de werkgroep die zich met de herbestemming van de kerk bezighoudt.

Verhuur

Die herbestemming maakt deel uit van de opwaardering van het historische dorpshart van Nuth, waarbij het kerkbestuur al ruim anderhalf aan tafel zit met onder meer de gemeente. Veel leegstaande kerken in Limburg worden verkocht. Dat gebeurt bij de St. Bavo niet. ,,Het kerkbestuur blijft eigenaar”, legt Wouters uit, en gaat het grootste deel van het rijksmonument verhuren. ,,De eerste jaren zijn we gevrijwaard van investeringen, terwijl er huurpenningen binnenkomen.”

Van onder meer de stichting bibliotheek Landgraaf-Beekdaelen. De bibliotheek in Nuth zal naar de kerk worden verplaatst en daar met een brasserie ongeveer twee derde van de ruimte beslaan.

Het interieur van de kerk moet daarbij volgens Wouters zoveel mogelijk intact blijven en het gebouw zoveel mogelijk van zijn authenticiteit behouden.

Kerkbanken

,,Zo worden de ruimten van de biechtstoelen ingericht als werkplek”, vertelt Wouters. ,,Schilderijen en beelden blijven zoveel mogelijk op hun plek. Het kerkorgel op het oksaal blijft ook. Hout van de kerkbanken wordt deels gebruikt voor het maken van boekenrekken.” En een separaat deel van de kerk – ongeveer een derde - blijft in gebruik voor het houden van erediensten. Het project ,,zou wel eens model kunnen gaan staan voor hoe om te gaan met historisch erfgoed.”

Een andere partij die huur gaat betalen aan het kerkbestuur, is de exploitant van de brasserie die er komt. Aan de zijkant van de kerk komt daar een nieuwe terras voor, zegt wethouder Henk Reijnders van Beekdaelen

De gemeente gaat het gebied rond de kerk op de schop nemen. Daarbij wordt na overleg met omwonenden een aantal maatregelen getroffen. Zo wordt onder meer het historische dorpshart volledig ingericht als blauwe zone. De Slagboomweg wordt ter hoogte van de begraafplaats afgesloten om sluipverkeer uit dat dorpshart te weren. De parkeerplaats bij de begraafplaats wordt met ongeveer 135 plaatsen uitgebreid. Dit om in te spelen op alle ontwikkelingen in en rond het gebied.

Win-win

Met het werk aan die die parkeerplaats wil de gemeente nog dit jaar beginnen, zegt wethouder Reijnders (Beekdaelen Lokaal). De door de provincie verleende subsidie van een miljoen euro uit het provinciale Leefbaarheidsfonds vereist dat. Een andere voorwaarde was dat de gemeente ook zelf een miljoen euro bijlapt. Beekdaelen raamde de totale investering in het project eerder dit jaar op 5,2 miljoen euro. Dat geld komt vooral van de gemeente, provincie en het kerkbestuur. 3,6 miljoen euro is nodig voor de herbestemming van de kerk.

Als alle puntjes op de i zijn gezet, zou volgende maand een definitieve overeenkomst getekend kunnen worden. ,,Het is een win-win-situatie voor iedereen”, zoals Wouters het omschrijft. ,,Het zou heel mooi zijn als met kerst 2028 de eerste boeken gelezen kunnen worden in de bibliotheek. Maar dan moet niets tegen zitten.”

Impressie van het toekomstig interieur van de St. Bavo-kerk. Bron: gemeenten Beekdaelen