Hoogleraar Knottnerus pleit voor onafhankelijk onderzoek naar toekomstplan Zuyderland

Met een brief van twee kantjes aan het ziekenhuisbestuur, de provincie Limburg en de betrokken gemeenten pleit emiritus hoogleraar huisartsgeneeskunde André Knottnerus voor een onafhankelijk onderzoek naar het toekomstplan van Zuyderland. Met name moet het onderzoek gericht zijn op de beschikbaarheid en de kwaliteit van de zorg in zowel de Westelijke Mijnstreek als in Parkstad.

Over wie dit onderzoek moet uitvoeren schrijft Knottnerus: ,,Gezien de uiteenlopende opvattingen en het scherpe debat in Zuid-Limburg ligt het wat betreft de uitvoering voor de hand om een op dit gebied ervaren onderzoeksteam van buiten de regio in te schakelen. Daarvoor bestaan diverse mogelijkheden bij universiteiten of nationale onderzoeksinstellingen."

Prof. dr. André Knottnerus   foto UM

Geen mensen van de betrokken zorgpartijen het onderzoek dus laten doen. Wel moeten volgens de emeritus-hoogleraar de betrokken gemeenten bij het onderzoek betrokken worden. Die gemeenten waren niet actief bij het besluit om alle hoog-complexe acute zorg te centraliseren in het ziekenhuis in Geleen, maar via nieuwe wetgeving die in 2027 van kracht is krijgen burgemeesters zwaarwegend adviesrecht wanneer een ziekenhuis een Spoedeisende Hulp wil sluiten.

Volgens de emeritus hoogleraar is het 'wenselijk dat de betrokken partijen zich er vooraf gezamenlijk aan committeren de conclusies en aanbevelingen van het uit te voeren onafhankelijke onderzoek te accepteren als (aanvullende) kennisbasis voor de te bepalen route'.

Geen standpunt ingenomen

Knottnerus pleit in zijn brief op persoonlijke titel voor zo'n onafhankelijk onderzoek omdat hij recent van de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) heeft vernomen dat die in 2023 wel door Zuyderland is ingelicht over het voornemen om alle hoog-complexe acute zorg te centraliseren in het ziekenhuis in Geleen, maar dat die IGJ daar zelf toen geen standpunt over heeft ingenomen. Dat betekent volgens hem dat niet vaststaat dat de inspectie de keus voor Geleen ten koste van Heerlen steunt. Ook heeft de IGJ zelf niet onderzocht welke van de twee ziekenhuisopties de beste is.

,,Wat betreft het zo essentiële onafhankelijk onderzoek naar het voor  volksgezondheid en zorg best mogelijke scenario is nu sprake van een hiaat. Ook het traject van de Regietafel, bij de uitvoering waarvan het Zuyderlandbestuur nauw betrokken was, is niet te kwalificeren als onafhankelijk onderzoek en is ook niet als zodanig gepresenteerd. De GGD Zuid-Limburg heeft evenmin onafhankelijk onderzoek gedaan en heeft aangegeven dat niet tot zijn verantwoordelijkheid te rekenen. Het lijkt mij daarom hoog tijd dat er alsnog een onafhankelijk vergelijkend onderzoek komt."

Kwesties die cruciaal zijn

Dit nieuwe onderzoek moet volgens Knottnerus geconcentreerd worden 'op de kwesties die voor de te maken keuzes en de zorgkwaliteit in de gezamenlijke subregio’s cruciaal zijn en waarover inhoudelijke discussie bestaat, bijvoorbeeld: de verdeling van het tijdsverloop waarbinnen acute geboortezorg bereikbaar is en de bijzondere risico’s daarbij voor kwetsbare groepen; de diverse databronnen en interpretaties betreffende langere rijtijden van ambulancevervoer en de populatienoemers en het aantal ritten waarom het in elk scenario gaat; de verdeling van reistijden wat betreft eigen vervoer en het OV, en de belemmeringen daarbij voor kwetsbare groepen; omgevingsveiligheid; en de brede maatschappelijke kosten
per scenario'.

Daarom pleit hij voor een onafhankelijk onderzoek. Want, zo schrijft prof. dr. Knottnerus, er wordt een besluit voor tientallen jaren genomen. Voor je dat neemt wil je, volgens hem, dat alle kennis openbaar toetsbaar op tafel ligt. Wil je weten wat de effecten en de risico's zijn voor wat betreft bereikbaarheid van zorg en de bredere maatschappelijke implicaties.

Nieuw onderzoek niet vrezen

Er is volgens hem nog tijd om zo'n onderzoek te laten verrichten. En als Zuyderland vindt dat er alles aan gedaan is om een zorgvuldig besluit te nemen, dan heeft het ziekenhuisbestuur volgens hem geen nieuw onderzoek te vrezen. Dat ziekenhuisbestuur liet eerder weten dat er genoeg onafhankelijk onderzoek is verricht en dat dit dus niet nodig is.

Daar is prof. dr. Knottnerus het niet mee eens: ,,Het is mijn overtuiging dat gedegen, onafhankelijk onderzoek onmisbaar is om een zo goed mogelijke gemeenschappelijke kennisbasis te garanderen en zal bijdragen aan een breed maatschappelijk draagvlak in beide sub-regio’s. Ik hoop van harte dat u bereid bent dit als betrokken partijen snel samen op te pakken, in het belang van optimale, lange termijngerichte besluitvorming."