Vijf jaar lang gaven ze het gemeentebestuur van Heerlen vele adviezen, onbezoldigd en belangeloos, gevraagd en ongevraagd. Met als hoofddoel ‘laat de bijzondere geschiedenis van Heerlen beter zien in het straatbeeld’. De mannen achter de Ziel van Heerlen liepen het vuur uit hun sloffen bij hun wekelijkse wandelingen door de stad en voerden ongeveer 250 gesprekken om hun doel te verwezenlijken.
‘Maar ons werk zit erop’, maakten ze op 28 mei in een lange brief aan het gemeentebestuur bekend.
Stil
En toen bleef het stil. Al bijna drie maanden. ,,We hebben nog helemaal niets gehoord van het college. Taal noch teken”, zegt voormalig hotelier Camille Oostwegel, oprichter van de Ziel van Heerlen. ,,Terwijl we in onze brief toch ook een aantal aanbevelingen hadden opgenomen. Vreemd”, vindt Oostwegel, die onder meer kasteel Erenstein in Kerkrade en Château St. Gerlach in Houthem uitbaatte.
De verbazing van de Ziel van Heerlen wordt inmiddels gedeeld door de raadsfractie van het CDA, die er schriftelijke vragen over heeft gesteld aan het college van B & W. ‘Waarom is er geen afscheid genomen van de heren van de Ziel van Heerlen en zijn ze niet bedankt voor al die jaren dat ze zich belangeloos hebben ingezet voor de stad?’, wil raadslid Hannie Heine weten.
Ideeënmachine
Naast Oostwegel is een van die ‘heren’ Govert Derix (schrijver, filosoof en adviseur). Huib Daniëls (oud-provincieambtenaar) en Joos Philippens (journalist van De Limburger) maken het gezelschap compleet. Een ‘ideeënmachine’ met onverminderde passie voor deze prachtige stad’, zo omschrijven de leden zich in de brief.
,,We werden zeker serieus genomen, al is natuurlijk ook het nodige van onze aanbevelingen niet overgenomen”, vertelt Oostwegel. ,,Regelmatig hadden we overleg met de burgemeester, en verder vooral met wethouder Jordy Clemens. We hebben vooraf aangekondigd dat we er na er na vijf jaar mee zouden stoppen. Toen het zover was, werd gezegd ‘kunnen jullie niet toch blijven?’, en ‘wie gaat jullie vervangen?’. Ik heb er geen enkele verklaring voor dat we nu niets horen.”
In hun vier kantjes tellende afscheidsbrief heeft de ‘Ziel’ weer de nodige suggesties opgenomen. Zo moet het Willemskwartier een ‘Heerlens Lombok’ worden, met veel ‘exotische winkeltjes’. De Universiteit Maastricht zou aan de Promenade niet één groot maar verschillende gebouwen met groene tussenruimten moeten krijgen. Met behoud van historische gevels in de Geleenstraat.
In de brief signaleert het gezelschap veel goede ontwikkelingen – zoals het Maankwartier, het Mijnmuseum en het Romeins Museum – maar kraakt het ook een paar harde noten. Heerlen mist ‘een duidelijke coherente visie op stedenbouwkundig gebied’, en ‘het was te veel elke wethouder zijn eigen project’. Dat houthandel Franck tegen de vlakte ging en plaats maakte voor ‘de zoveelste doorsnee-woonwijk’, is ‘een gemiste kans’. ‘Ondanks onze grote inspanningen heeft de gemeente hier gewoon standaard afgevinkt’.
Ambassadeurs
En zo zijn wel meer wensen van de Ziel van Heerlen niet gerealiseerd, blijkt uit de brief. Zo is nog geen werk gemaakt van een ‘Genootschap van Ambassadeurs’, prominente Heerlenaren die elders in den lande wonen en als pleitbezorgers van de stad zouden kunnen optreden. Ron Meyer, directeur van het Nationaal Programma Heerlen-Noord, wil dit initiatief nu volgens Oostwegel oppakken. Dezelfde Meyer die hem in 2020 aanspoorde de Ziel van Heerlen in het leven te roepen.
Het CDA vindt dat de ‘Ziel’ een tweede leven moet krijgen. ‘Op welke wijze is het college voornemens deze functie te waarborgen’, vraagt raadslid Heine.

Het Mijnmuseum.