Heerlen worstelt met toekomst gebiedje oude politieschool

Unaniem keert het Heerlense gemeentebestuur zich tegen het initiatief voor de opvang van maximaal 706 kwetsbare mensen in een groengebiedje bij de Molenberg. Maar over de bejegening van de projectontwikkelaar die het plan lanceerde, is de politiek verdeeld. Wat speelt?

Zeventien jaar geleden al werd de voormalige politieschool aan de Van Waningweg in Heerlen gesloopt. Het gebiedje is nu overwoekerd door hoog opschietend groen, doorsneden door een smal, kronkelend paadje. Een oase van rust, aan de rand van een klein maar mooi bos.

Onrust

In  de omliggende wijken is juist grote onrust ontstaan, constateert de Heerlense wethouder Casper Gelderblom (Ruimtelijke Ordening, PRO). Begrijpelijk ook, houdt hij de leden van een commissie uit de gemeenteraad woensdagavond voor. Want de Brabantse projectontwikkelaar Progres RE II BV – sinds een paar jaar eigenaar van het gebied – wil er grootschalige, tijdelijke (tien jaar) opvang van kwetsbare mensen van de grond krijgen.

Voor maximaal 706 kwetsbare mensen: daklozen, arbeidsmigranten, vluchtelingen, asielzoekers, Oekraïense ontheemden en (tijdelijke opvang van) statushouders. Het bouwplan van Progres: vijf drielaags gebouwen en twee tweelaags gebouwen met in totaal 195 units. Verder nog drie gebouwen met één verdieping voor voorzieningen. Voorwaar geen kleinigheid.

Impressie van de beoogde opvanglocatie. Bron: gemeente Heerlen

De schrik is bewoners van omliggende wijken en zeker de Molenberg om het hart geslagen, blijkt tijdens de commissievergadering. Er is al een  Domus-huis voor de opvang van drugsverslaafden met veelal psychiatrische problemen, signaleert een buurtbewoonster die in komt spreken. ,,Die lopen vaak tierend door de straat, als zombies. Kinderen zien met eigen ogen hoe drugs worden verhandeld, van hand in hand.” Daar komen straks nog bewoners van de beoogde nieuwe opvanglocatie bij, haar straat ligt namelijk in de loop naar de stad, denkt ze.

Schadeclaim

Andere insprekers komen met soortgelijke bezwaren of vrezen aantasting van het groengebied. ,,Onze angst is dat een meerderheid zwicht voor de wensen van Progres om onder een schadeclaim uit te komen”, verklaart een vrouw uit de Heerlerbaan.

Het woord ‘schadeclaim’ komt niet uit de lucht vallen. De projectontwikkelaar eist inmiddels al 12,5 miljoen euro van de gemeente voor vermeend nadeel omdat die niet meewerkt aan zijn woningbouwplannen in het groengebied. Drie jaar geleden kwam Progres met een plan voor de bouw van eerst 337, en later 276 woningen. Nog steeds te veel voor Heerlen, dat er maximaal honderd wil toestaan.  Dat is weer onacceptabel voor de ontwikkelaar. Al een paar jaar kruisen beide partijen de degens, waarbij Progres een handvol procedures heeft aangespannen tegen Heerlen.

Het gebiedje van de oude politieschool.

Zolang de grondeigenaar geen woningen kan bouwen, wil het de braakliggende grond benutten voor de tijdelijke opvang om in de tussentijd toch geld te verdienen. Maar het Heerlense college werkt wederom niet mee, stelt wethouder Gelderblom zijn toehoorders aan het begin van de commissievergadering meteen gerust. De beoogde grootschalige opvang is strijdig met de door raad en college gewenste spreiding van opvangvoorzieningen. En de Molenberg is een wijk waar de zon niet overal even uitbundig schijnt. Het is een van de stadsdelen waar de leefbaarheid onder druk staat, en de raad wil die zo veel mogelijk ontzien.

Het college zegt dus vierkant ‘neen’ tegen het verzoek van Progres. De commissie staat daar unaniem achter, zo blijkt woensdagavond. Al laten PVV en Hart-Leers woensdag niet van zich horen, de gemeenteraad zal later deze maand formeel adviseren de deur dicht te gooien voor de plannenmaker. De insprekers zijn onnodig bezorgd geweest.

Boosheid

Maar bij het ‘neen’ tegen het opvangplan houdt de eensgezindheid meteen op. De coalitiepartijen laken het optreden van Progres. Die partij heeft in een brief aan de raad niet alleen geschreven dat het opvangcentrum aan alle regels voldoet, maar ook laten blijken geen ‘neen’ te pikken. De ontwikkelaar zal de schade die het daardoor lijdt opnieuw in rekening gaan brengen. Als de gemeente mee zou werken aan het plan, zou dat juist een temperend effect hebben op de lopende schadeclaim.

Het dreigement leidt tot boosheid bij de coalitie. ,,We laten ons niet intimideren”, stelt Jeroen Hendriks van de Jongeren Partij Heerlen. De ontwikkeling dient met het opvangplan niet zozeer de belangen van een groep kwetsbare mensen, maar voor het eigen financieel gewin, menen SP en PRO. Ook elders in Nederland ,,combineert Progres ruimtelijke procedures aan financiële claims”, signaleert Amine Oulad Lmaroudia (D66).

Oproep

Vanuit de oppositie klinkt een veel milder geluid en juist een oproep aan het college weer in gesprek te gaan met Progres. Dat hoeft niet te verbazen: in juni kwam uit die hoek een (verworpen) motie – van de VVD – om tot versnelde woningbouw te komen. Ga snel om tafel zitten met het bedrijf om een doorbraak te forceren, bepleitte de motie ook. Mede uit vrees voor de financiële gevolgen voor Heerlen – de schadeclaim – indien de patstelling voortduurt.

CDA’er Remco Offermans roept woensdag op een ultieme poging te wagen er met onderhandelen uit te komen. ,,Het college heeft tonnen boter op zijn hoofd”, sneert FVD’er Rob Mullenders. ,,Als we in gesprek waren gegaan, hadden er misschien al seniorenwoningen gestaan.” En ook een derde oppositiepartij is hard. ,,Het college heeft de dilemma’s zelf veroorzaakt”, vindt VVD-raadslid Marc van den Berg, ,,door zeer passief te zijn in het contact met de ontwikkelaar. Ga het gesprek aan. Maak er Chefsache van”, houdt hij Gelderblom voor.

Uitgestoken hand

De wethouder kaatst de bal terug. Juist het in juni aangetreden college ,,heeft de regie gegrepen door de duidelijkheid te scheppen waar het eerst wellicht wat aan ontbrak.” Zijn zachte sneer komt ook aan bij raadslid Marco Peters (CDA), tot juni als wethouder met dit dossier belast.  Gelderblom kan zich ook niet ,,aan de indruk onttrekken” dat VVD’er Van den Berg ,,zich vooral probeert te verplaatsen in het perspectief van de initiatiefnemer. Dat is niet onze opdracht. Onze opdracht is ons te verplaatsen in het perspectief van de inwoner.”

De uitgestoken hand richting Progres is er al geweest, merkt Gelderblom verder op. Dit najaar moet er een gebiedsvisie liggen waaruit blijkt wat in het groengebiedje mogelijk is. ,,We hebben ook de initiatiefnemer actief uitgenodigd daarover mee te praten.” Maar Progres heeft niet thuis gegeven, meldt de wethouder. Er moet een eind komen aan deze hele geschiedenis, vindt Gelderblom. Met een plan ,,dat respect heeft voor de natuur en een verrijking vormt voor Heerlen Woonstad. Procederen is geen gebiedsontwikkeling.”

Casper Gelderblom. Bron: gemeente Heerlen.