Lezingen in Landgraaf over Bokkenrijders: schuld, martelingen en hardnekkige volksverhalen

Waren de Bokkenrijders gewelddadige rovers die zich met de duivel inlieten, of zijn veel van hen slachtoffer geworden van een meedogenloze vervolging? Die vragen staan centraal tijdens twee lezingen over de Bokkenrijders die dit najaar in Landgraaf worden gehouden.

Donderdag 17 september vertelt Jos Meuwissen bij de Heemkundevereniging Landgraaf over pastoor Daniëls, ook bekend als Sleinada. Hij schreef in de achttiende eeuw zijn eigen visie op het Bokkenrijdersfenomeen op. Het beeld van de Bokkenrijders veranderde later sterk. Werden zij aanvankelijk vooral afgeschilderd als satanische misdadigers, in de tweede helft van de twintigste eeuw werden ze juist gezien als slachtoffers van een onrechtvaardig rechtssysteem. Meuwissen onderzoekt hoe die omslag kon ontstaan en waarom historici na de Tweede Wereldoorlog anders naar de historische bronnen gingen kijken.

Elf mensen neergeschoten
Op dinsdag 6 oktober volgt in de Pinkpopzaal van het Burgerhoes een tweede lezing. Catharina Scholtens gaat in op het lot van negentien mensen uit Schaesberg en omgeving die werden vervolgd als Bokkenrijder. Historische verslagen van de rechtszaken laten zien hoe martelingen een rol speelden bij de vervolging. Op 16 september 1743 werden elf vermeende Bokkenrijders op gruwelijke wijze geëxecuteerd op de plek waar nu het Galgebeumke staat. De vraag is of deze mensen daadwerkelijk schuldig waren, of slachtoffer werden van een hysterische vervolging. Scholtens analyseert de rechtszaken en de rol van martelingen bij de veroordelingen.

Jos Meuwissen richt zich vervolgens op de volksverhalen rond de Bokkenrijders. Verschillende kenmerken die later aan de Bokkenrijders werden toegeschreven, komen ook voor in oudere verhalen over onder meer vampieren, heksen en de Wilde Jacht. Meuwissen onderzoekt waarom dergelijke verhalen ontstonden, waarom ze bleven bestaan en waarom de Bokkenrijders nog altijd tot de verbeelding spreken.

Verchillende locaties
De eerste lezing begint donderdag 17 september om 19.30 uur bij de Heemkundevereniging Landgraaf aan An de Voeëgelstjang 12. De toegang is vrij en aanmelden is niet nodig. Vol is vol.

De tweede avond vindt dinsdag 6 oktober plaats in de Pinkpopzaal van het Burgerhoes. De inloop begint om 19.00 uur en de lezingen starten om 19.30 uur. Ook deze avond is de toegang vrij, maar aanmelden is verplicht.