Veel gemeenten die onder toezicht staan van het ministerie omdat ze te weinig asielzoekers opvangen, vinden dat er te weinig rekening wordt gehouden met al hun inspanningen. Uit een rondgang van de NOS blijkt dat ze zich miskend voelen.
Inmiddels staan er 42 gemeenten op de lijst van minister Van den Brink van Asiel en Migratie. In Parkstad zijn dat de gemeenten Brunssum, Kerkrade en Voerendaal. Die worden op het matje geroepen omdat ze volgens de spreidingswet te weinig doen. Zo probeert de minister openlijk druk te zetten.
Kort door de bocht
Gemeenten vinden de plaatsing op de lijst veel te kort door de bocht, frustrerend en weinig motiverend. Zo vangen gemeenten ontheemden op, zoals Oekraïners, maar ook huisvesten zij vaak statushouders. Dan voelt het volgens die gemeenten onterecht om op de lijst van de minister te komen. Alleen telt deze opvang niet mee voor de spreidingswet.
Veel van de gemeenten op de lijst, zoals Kerkrade, zien zichzelf dan ook niet als weigergemeente. De minister bekijkt het volgens hen alleen langs de asielwet. De gemeenten zeggen: kijk er nou eens integraal naar. Het gaat tenslotte allemaal om mensen die vluchten voor oorlog en geweld en allemaal een dak boven hun hoofd nodig hebben.
Geen kwalificatie
Tegen de NOS zegt minister van Asiel en Migratie Van den Brink (CDA) te snappen dat Den Haag veel van de gemeenten vraagt. Hij noemt de asielopvang één van de hele grote maatschappelijke opgaves die hoog op de agenda staan. "We moeten met elkaar die puzzel proberen te leggen." Daarbij benadrukt hij dat de plaatsing op de lijst geen kwalificatie is van hoe een gemeente het aanpakt, maar een feitelijke vaststelling. "Als het niet lukt met het Centraal Orgaan opvang asielzoekers, dan bieden wij hulp aan om het op te lossen."
De 42 'weigergemeenten' moeten met een plan komen hoe ze asielzoekers gaan opvangen. De asielminister zegt tegen de NOS dat dit najaar een volgende stap volgt als gemeenten niet aan hun wettelijke taak voldoen om voldoende opvangplekken te realiseren. Uiteindelijk kan de minister hun bevoegdheid overnemen en zelf bepalen waar asielzoekers worden opgevangen.