College Kerkrade komt ongeschonden uit het Reha-debat

Het college van burgemeester en wethouders van Kerkrade is woensdagavond ongeschonden uit het Reha-debat gekomen. Zoals ook wel was verwacht kwam het college geen enkel moment serieus in de problemen.

Een door de eenvrouws-fractie van de SP ingediende motie van wantrouwen tegen wethouder sociale zaken John Roland (Ons Kerkrade) werd door niet een van de andere fracties ondersteund.

De gemeenteraad besprak woensdagavond ruim drie uur lang het mislukte re-integratieproject voor mensen in de bijstand (Reha, dat werkt volgens de Nico Wolter Therapie) en daaraan gekoppeld het zeer kritische rapport dat het Huis voor Klokkenluiders daarover samenstelde. Dat het college tijdens het debat niet in de problemen kwam, was geen verrassing. De coalitie van Burgerbelangen, Ouderenpartij en Ons Kerkrade heeft een comfortabele meerderheid in de raad. Dus maakten vier moties van de SP al bij voorbaat geen schijn van kans.

Raad moet vaker in spiegel kijken

Één ingediende motie haalde het wel. Werd zelfs met algemene stemmen aangenomen. Dat was een motie van de VVD en die ging over de rol van de raad zelf. De raad moet volgens VVD-er Bryan van Putten wat vaker in de spiegel kijken. "We moeten de moed hebben naar ons zelf te kijken. Ons afvragen wat hebben wij nagelaten en of wij wel voldoende hebben doorgevraagd? Daarom moet dit debat ook over de raad gaan en niet alleen over het college." Volgens Van Putten moet de raad actiever worden, de eigen positie serieuzer nemen en vaker de eigen verantwoordelijkheid nemen. Daarom riep hij in de breed gesteunde motie op tot een verdere professionalisering van de gemeenteraad in Kerkrade.

Dat is hard nodig oordeelden diverse raadsleden met de VVD. Want niet alleen het college heeft steken laten vallen in het Reha-project - en heeft daar ook excuses voor aangeboden en verbeteringen in de eigen werkwijze voor aangebracht - ook de raad was niet altijd alert in dit ingewikkelde dossier.

Zwaar in de fout gegaan

Maar ook tijdens dit debat vuurden de leden van de oppositie toch vooral hun pijlen richting college én richting grootste coalitiepartij Burgerbelangen. Want het was oud-wethouder Huub Wiermans van deze partij, belast met het Reha-dossier, die volgens velen zwaar in de fout ging toen deze op 24 mei 2022, op zijn allerlaatste werkdag, de 1,7 miljoen euro dure overeenkomst met Reha sloot en daarna bij Reha aan de slag ging. Eerst als (betaalde) vrijwilliger, later in een echte betaalde baan.

"De oud-wethouder had beter moeten weten en daar mogen wij als raad iets van vinden", aldus Sander Gorissen van PRO. Zelf vond hij het gedrag van Wiermans 'moreel verwerpelijk' en dat waren meer raadsleden met Gorissen eens. Volgens woordvoerder Leo Jongen van Burgerbelangen was het echter aan de oud-wethouder zelf om te bepalen of dat wijs was of niet. "Wij vinden dat niet moreel verwerpelijk. Er is namelijk geen sprake geweest van belangenverstrengeling. Dat heeft ook het Huis voor Klokkenluiders geoordeeld."

Burgemeester Petra Dassen-Housen zei dat het college geen moreel oordeel wilde uitspreken in deze kwestie. "Dat doen wij niet. De constructie was juridisch geoorloofd. We hebben in een brief wel gevraagd  'is dit wel verstandig beste wethouder', maar je kunt het niet afdwingen, het was aan de wethouder zelf. Hij heeft die keuze gemaakt en dat was zijn goed recht."

Nico Wolter Therapie succesvol

Wethouder John Roland maakte woensdagavond tijdens het debat bekend dat de Nico Wolter Therapie in Kerkrade toch een succesje heeft geboekt. Van de Kerkraadse bijstandsdeelnemers gingen er na de therapie namelijk negentien aan het werk waarvan twaalf duurzaam. Dat scheelt de gemeente volgens Roland naar schatting 840.000 euro aan uitkeringsgeld. Dat is bijna de helft van wat de gemeente in het project heeft gestoken. Kerkrade stapte uit het project omdat er volgens de gemeente maar weinig inwoners na de therapie klaar waren voor de arbeidsmarkt en omdat de kosten - omgerekend 18.000 tot 20.000 euro per Kerkraadse deelnemer - de pan uit rezen.

Dinsdag had Nico Wolter zelf in een mail aan de raad gesteld dat maatschappelijke en economische kosten-batenanalyse laten zien dat de kosten van zijn therapie kunnen worden terugverdiend. Wanneer deelnemers weer aan het werk gaan, dalen immers de uitkeringskosten en ontstaan inkomsten uit belastingen en premies.