Heerlen weigert nest Aziatische hoornaar te verwijderen, imker luidt de noodklok

Heerlen weigert een groot nest van de Aziatische hoornaar in de buurt van de wijk Heksenberg te verwijderen. Volledige uitroeiing van de grote invasieve wesp is een utopie, schrijft het college in antwoord op raadsvragen van FVD.

Omdat de hoornaar inmiddels vaste voet aan de grond heeft gekregen in Nederland, haalt de gemeente alleen nog maar nesten weg die een gevaar opleveren voor de omgeving. En dat is bij het nest op gemeentegrond bij Heksenberg niet het geval. ‘Dat hangt ver genoeg van de dichtstbijzijnde woningen en het doorgaande fiets-/wandelpad’. De kans dat het nest verstoord wordt is minimaal, en daarmee ook het risico op steekincidenten,  denkt de gemeente.

Waarschuwing

Dat ligt toch echt anders, denkt Lianne Vromen van Imkerij Vrieheide, een van de zes mensen die de gemeente voor het nest hebben gewaarschuwd. ,,Ik ben nog eens terug gegaan. Er was een oma met twee kinderen die aan het spelen waren onder de boom waar het nest in hing. Ik heb ze aangeraden weg te gaan.”

Het nest van de hoornaars in de wijk Heksenberg. Bron: Imkerij Vrieheide

Hoornaars vallen aan als ze denken dat hun nest wordt bedreigd. Alleen als dat risico er echt is, schakelt de gemeente een ongediertebestrijder is om de ‘plaagdieren’ weg te halen. In 2025, toen de Limburgse gemeenten de bestrijding van de provincie moesten overnemen, liet Heerlen 16 nesten verwijderen op een totaal van 272 meldingen. Dit jaar staat de teller op 31 weggehaalde nesten na 101 meldingen, maar het ‘jaagseizoen’ op grote nesten start nu pas echt.

Drama

De schade die wordt aangericht aan de lokale biodiversiteit en voor imkerijen met hun honingbijen, vormt voor de gemeente daarbij geen reden in actie te komen.

,,Maar voor ons is het een groot drama”, weet Lianne Vromen. Imkerij Vrieheide heeft acht bijenkorven in Landgraaf. Twee ervan zijn al grotendeels vernietigd door zwermen hoornaars. ,,Je ziet hoe je honingbijen gewoon weggevreten worden door de hoornaars.” Op een video op de website van de imkerij zwermen de grote wespen voor de kasten met honingbijen, loerend op een kans om toe te slaan.

Doodmeppen

,,We gaan er vaak ’s avonds naartoe om ze dood te meppen. In speciale imkerpakken om ons tegen aanvallen te beschermen, al zijn die eigenlijk niet dik genoeg.” Ook heeft de imkerij speciale vallen geplaatst. Maar dat heeft niet kunnen voorkomen dat twee korven het grote risico lopen helemaal verloren te gaan.  Van de vijf- tot zesduizend bijen die in elke korf verblijven, zijn er nog maar zo’n vijfhonderd over. ,,Daar gaat de koningin het niet mee redden”, vreest Vromen. Als het echt koud wordt, zijn vijfhonderd bijen te weinig om de koningin warm te houden. Ze sterft, waarmee ook de honingoogst van het komende jaar verloren gaat.

Ook voor een van de vier korven in Vrieheide dreigt de ondergang, vreest Vromen. Als grote nesten niet worden verwijderd, zal de hoornaar zich alleen maar verder verspreiden, waarschuwt de imker. ,,Een nest kan wel honderd nieuwe koninginnen opleveren die de winter doorkomen.”

Samenwerking

Koninginnen bouwen in de eerste helft van het jaar in hun eentje een zogenoemd embryo nest, letterlijk de bakermat voor de latere grotere nesten. Heerlen verwijdert die wél op eigen kosten als ze gemakkelijk toegankelijk zijn om verdere verspreiding tegen te gaan. Maar dat is te weinig, verklaart Vromen. Ze zou graag willen samenwerken met de gemeente, maar die onderkent volgens haar de schade niet die de hoornaar aanricht in de biodiversiteit.

Er gloort toch enige hoop. Heerlen onderzoekt de mogelijkheden in de toekomst samen op te trekken met imkers in de strijd tegen de Aziatische indringer. En volgend voorjaar moet er een ‘verwijder- en beheersplan liggen’.