Ministerie wilde eerst noodopvang 700 asielzoekers, maar dat was voor Landgraaf veel te veel van het goede

Het ministerie van Asiel en Immigratie wilde in eerste instantie zevenhonderd asielzoekers onderbrengen in de tijdelijke noodopvang op Megaland in Landgraaf. Dat was voor de gemeente echter een brug te ver. Na overleg werd het aantal teruggebracht naar driehonderd. Dat blijkt uit antwoorden van de gemeente op vragen van RTV Parkstad.

Landgraaf werd zelf verrast door het plan op het festivalterrein een noodopvang te openen. Minister Bart van den Brink belde pas met burgemeester Richard de Boer toen de gesprekken van het departement met Megaland over de huur al liepen. Het Rijk heeft grote behoefte aan nieuwe locaties omdat de asielopvang overbelast is.

Te veel

Daarom werd ook naar Landgraaf gekeken voor noodopvang. In 2023 werden op Megaland al gedurende drie maanden maximaal 150 asielzoekers gehuisvest. Zevenhonderd vluchtelingen zoals het ministerie nu aanvankelijk beoogde was voor de gemeente echter te veel. ,,Als je dat aantal relateert aan de 154 asielzoekers die we volgens de Spreidingswet moeten huisvesten dan is 700 mensen wel erg ruim”,  licht wethouder en portefeuillehouder Bart Smeets (CDA) toe.

Het overleg resulteerde uiteindelijk in een opvang van 300 asielzoekers gedurende in totaal 14 maanden in plaats van 154 vluchtelingen gedurende 24 maanden. Daarbij is volgens de gemeente verantwoorde huisvesting en begeleiding van de bewoners mogelijk. Met daarnaast 24 uur per dag toezicht en begeleiding.

Landgraaf huisvestte nog geen asielzoekers en liep daarmee het risico onder verscherpt toezicht van het ministerie te komen. Die dreiging is er nu tot en met 2028 niet meer. In 2029 moet de gemeente wel voor een reguliere opvanglocatie zorgen om aan de Spreidingswet te voldoen, heeft het ministerie de gemeente geschreven.

Het minister is Landgraaf nu in ieder geval ‘zeer erkentelijk’, staat in die brief van 5 oktober. En wat het college betreft wordt met de noodopvang gewoon uitvoering gegeven ,,aan een wettelijke taak”, verklaart wethouder Smeets. ,,Daar kun je niet voor weglopen.”

In de gemeenteraad waren de reacties deze maand minder enthousiast. Enkele fracties waren verontwaardigd omdat de raad tegen toezeggingen in bij de besluitvorming werd gepasseerd en omwonenden niet vooraf geraadpleegd en geïnformeerd werden. Volgens het college was die ruimte en tijd er simpelweg niet. Het initiatief ging uit van het ministerie dat grote druk zette. De gemeente moest daarbij voldoen aan haar wettelijke verplichtingen. De verwachte kosten van de noodopvang – ruim achttien miljoen – komen voor rekening van het Rijk.

Demonstratie

Inmiddels is al door omwonenden uit de naburige wijk Eikske een demonstratie aangekondigd tegen de noodopvang, die al snel van start gaat. Die demonstratie vindt plaats op 7 november, als een inloopochtend plaatsvindt op Megaland. De organisatoren van de demonstratie vinden dat de noodopvang niet ,,midden in een woonwijk moet komen”, zegt een van hen. ,,Ons is niets gevraagd. We maken ons zorgen.” Het moet een vreedzame  demonstratie worden, met muziek. De organisatie hoopt op twee- tot driehonderd deelnemers.

De gemeente heeft anders dan omwonenden goede hoop dat de opvang ordentelijk zal verlopen. Ze baseert zich daarbij op de ervaringen met de opvang op Megaland uit 2023. Er hebben zich toen ‘geen bijzonderheden voorgedaan’ waarbij de bewoners van de opvang betrokken waren, kreeg de raad dat jaar te horen. Er kwamen ook geen meldingen of klachten binnen. ‘Vanuit de directe omgeving werd teruggegeven dat sommige bewoners zich nauwelijks bewust waren van het feit dat de opvanglocatie in gebruik was’, voegt Landgraaf daar nu aan toe in antwoord op vragen van RTV Parkstad.