Al vanaf de zwangerschap praten, zingen en spelen met een kind. Dat is de kern van het initiatief Taalrijke Start, dat in Parkstad door verschillende organisaties wordt uitgerold. Het doel is om kinderen al op jonge leeftijd een stevige basis voor hun taalontwikkeling mee te geven.
Bij het initiatief zijn onder meer de bibliotheken in Parkstad, de GGD en verschillende organisaties die zich bezighouden met jonge kinderen betrokken. Volgens Egid van Houtem, directeur-bestuurder van de streekbibliotheek in Kerkrade, Brunssum, Voerendaal en Simpelveld, begint taalontwikkeling al voordat een kind wordt geboren.
"Praat met je kindje, zing met je kindje, speel met je kindje", vertelt Van Houtem in het programma van Arno Krijnen. Volgens hem is het belangrijk om daar al vanaf ongeveer vijf maanden voor de geboorte mee te beginnen.
Taal van het hart
Een belangrijk onderdeel van Taalrijke Start is dat ouders vooral de taal gebruiken waarin zij zich het meest natuurlijk uitdrukken. Dat hoeft niet altijd het Nederlands te zijn. Ook Limburgs of een andere moedertaal kan volgens Van Houtem een belangrijke rol spelen.
Het gaat er vooral om dat kinderen veel taal horen en interactie hebben met hun omgeving. Voorlezen, liedjes zingen, samen spelen en praten over wat er om hen heen gebeurt, dragen allemaal bij aan die ontwikkeling.
Ook baby's kunnen volgens Van Houtem al worden voorgelezen. Er zijn speciale boekjes die aansluiten bij jonge kinderen en waarmee ouders op een laagdrempelige manier samen met hun baby met taal bezig kunnen zijn.
Extra aandacht voor Parkstad
De aanpak is volgens Van Houtem juist in Parkstad belangrijk. In delen van de regio is sprake van een achterstand op het gebied van geletterdheid en basisvaardigheden. Die achterstand kan volgens hem al op jonge leeftijd ontstaan.
Kinderen die in hun eerste levensjaren weinig worden voorgelezen of weinig taal horen, kunnen bij de start op school al een achterstand hebben. Die is volgens hem later moeilijker in te halen.
Daarbij zijn er verschillen tussen gezinnen. In sommige gezinnen is voorlezen en praten met kinderen vanzelfsprekend, terwijl dat in andere gezinnen minder gebeurt. De bibliotheken proberen daarom juist gezinnen te bereiken waar voorlezen en een bezoek aan de bibliotheek minder gebruikelijk zijn.
Telefoon kan interactie in de weg staan
Ook het gebruik van smartphones krijgt aandacht binnen het initiatief. Niet alleen het schermgebruik van het kind zelf kan volgens Van Houtem een rol spelen. Ook ouders die tijdens momenten met hun kind voortdurend op hun telefoon kijken, kunnen daardoor minder met hun kind communiceren.
"De aanwezigheid van de telefoon" kan volgens hem de interactie tussen ouder en kind verminderen. Juist die interactie is belangrijk voor de taalontwikkeling.
Taalrijke Start probeert daarom op verschillende manieren mensen bewust te maken van het belang van taal. Zo worden via onder meer gemeenten, consultatiebureaus en bibliotheken materialen en tips aangeboden. Ouders kunnen bijvoorbeeld een boekje en een taalkalender met praktische tips krijgen.
Ouders en andere geïnteresseerden kunnen voor meer informatie terecht bij de bibliotheken in Parkstad, de GGD, jeugdwerkers van gemeenten en het consultatiebureau.