Heerlen laat oorlogsverleden uitgebreid onderzoeken

Een uitgebreid onafhankelijk onderzoek naar het complete oorlogsverleden van Heerlen en Hoensbroek tijdens de bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog. Dat is wat de gemeente Heerlen het komende jaar laat uitvoeren door Bureau Eureka.

Ook de rol van het Heerlense gemeentebestuur tijdens de bezettingsjaren wordt onderzocht. Niet alleen de rol die burgemeester Marcel van Grunsven had in het onteigenen van bijvoorbeeld Joods eigendom door de Duitsers, maar ook de rol van het hele college van burgemeester en wethouders.

Officieel heet het om aan onderzoeksbureau Eurijka opdracht te verlenen 'voor het uitvoeren van een onafhankelijk historisch onderzoek naar Joods vastgoed, Jodenvervolging, rechtsherstel en de rol van de gemeente Heerlen, inclusief Hoensbroek, tijdens
en direct na de Tweede Wereldoorlog.'

Maar het onderzoek gaat verder dan dit, zegt wethouder Theo de Groot. "Het gaat om eerherstel." In het collegevoorstel wordt gesproken van moreel rechtsherstel. Er komen drie onderzoeksvragen aan de orde. De eerste gaat over de onteigening van dat Joodse vastgoedeigendom door de bezetter, de tweede over eventueel rechtsherstel dat de gemeente zelf uitvoerde na de bevrijding en tot slot wordt gekeken naar de houding van de gemeente ten opzichte van Joodse inwoners tijdens de bezetting.

Maar, zegt De Groot, het onderzoek richt zich op meer. Zoals onderduikadressen. In Heerlen waren in totaal 315 Joodse onderduikers, in Kerkrade 43.  Ook wordt gekeken naar andere door de nazi's vervolgden zoals Roma, Sinti, Jehova's Getuigen, mensen die vervolgd werden om hun politieke overtuiging, verzetsmensen en homo's. Het is volgens De Groot vanuit moreel oogpunt belangrijk dit uitgebreide onderzoek te laten doen.

In Heerlen woonden voorde Duitse inval meer dan honderd Joden, die in de stad een winkel of een huis bezaten. Veel struikelstenen herinneren aan dit vroegere Joods bezit. Meer dan zestig Heerlense Joden werden door de nazi's vermoord.

Eerst willen de bestuurders dit onderzoek laten plaatsvinden en pas aan de hand van de resultaten beslissen ze wat met de uitkomsten moet gebeuren. Maar dat daarmee iets moet gebeuren staat buiten kijf.

De  gemeente Kerkrade sluit bij het onderzoek aan.