Het Wolspektakel brengt ambachtelijk handwerk weer tot leven

Wat tien jaar geleden begon als een kleinschalige markt in het centrum van Kerkrade, is inmiddels uitgegroeid tot een evenement voor liefhebbers van wol en handwerk. Het Wolspektakel trekt bezoekers uit binnen- en buitenland die samenkomen om te spinnen, vilten, weven en vooral de liefde voor ambacht te delen.

Organisator Iris Laven zag tien jaar geleden een gat in het aanbod in Limburg. Hoewel de provincie bekendstaat om het goede leven en genieten, miste er volgens haar aandacht voor het ambachtelijke werken met wol. ,,Omdat er in Zuid-Limburg weinig aandacht was aan ambacht,wol en het maken van mooie dingen," vertelt Laven. Wat begon op de markt in het centrum van Kerkrade groeide uiteindelijk uit tot een negendaags evenement. Sinds de verhuizing naar de huidige locatie tijdens de coronaperiode is het Wolspektakel ieder jaar verder gegroeid. De editie van 2026 vindt plaats van zaterdag 1 tot en met zondag 9 augustus.

Hoewel geïnteresseerden dit jaar nog welkom zijn om een kijkje te nemen bij het evenement, zitten de cursussen inmiddels vol. Wie zelf wil deelnemen, kan zich aanmelden voor een volgende editie. Volgens Laven is er in de afgelopen jaren een bijzondere gemeenschap ontstaan rondom het Wolspektakel. ,,De crew is hier zelfs 13 dagen. Dus het is echt gewoon een vakantie," legt ze uit. Veel deelnemers keren ieder jaar terug en groeien uiteindelijk door naar vrijwilligers. Daardoor ontstaat volgens Laven een sterk familiegevoel dat verder gaat dan alleen het evenement zelf.

Liefhebbers uit binnen- en buitenland
Dat de belangstelling voor wol en handwerk groot is, blijkt uit de herkomst van de deelnemers. Tijdens de opening stellen de deelnemers zich voor, en worden de verschillende provincies benoemd. Dan blijkt dat ook deelnemers uit het buitenland Kerkrade weten te vinden. ,,Ik geloof dat we iets van zeven provincies vertegenwoordigd hebben," vertelt Laven. Van bezoekers uit Utrecht tot liefhebbers uit de Duitse Eifel: mensen komen naar Kerkrade om kennis op te doen, ervaringen uit te wisselen en samen bezig te zijn met een eeuwenoude ambacht.

Tijdens het Wolspektakel worden ongeveer 20 workshops georganiseerd met 13 verschillende docenten. Deelnemers kunnen onder andere leren vilten, weven en spinnen. Ook bijzondere technieken, zoals het maken van houten tollen om mee te spinnen, komen aan bod. Een belangrijk onderdeel van het evenement is de diversiteit van wol zelf. Meer dan 300 verschillende rassen en kwaliteiten worden besproken en gedeeld. Ook Limburgse wol krijgt daarbij aandacht, zoals de Mergelland-wol. Deze wol is dikker en langer van structuur en daardoor bijvoorbeeld geschikt voor het maken van tapijten en kussens. Volgens Laven draait het daarnaast niet alleen om het materiaal, maar ook om het delen ervan. "Het is ook heel leuk dat we elkaar wat gunnen," zegt ze. Bezoekers nemen regelmatig wol mee uit hun eigen regio en delen dit met anderen.

Hoewel ook de wereld van het spinnen met de tijd meegaat en er inmiddels bijvoorbeeld elektrische spinnenwielen bestaan, blijft de basis van het Wolspektakel hetzelfde: plezier halen uit iets zelf maken. Volgens Laven past het evenement bij een bredere ontwikkeling waarin mensen opnieuw waardering krijgen voor langzaam en ambachtelijk werken. ,,Die trots ziet ze ook terug bij mensen die hun eigen materiaal gebruiken. ,,En het leuke is dat mensen als ze zelf beesten hebben, dat ze zeggen: 'van mijn eigen vachten heb ik iets moois gemaakt.'' Na tien jaar laat het Wolspektakel volgens Laven zien dat ambacht nog altijd leeft. Weliswaar veranderen de technieken en worden oude houten spinwielen vervangen door moderne elektrische spinwielen, maar het ambacht is juist in opkomst.