Synagoge Heerlen aangekocht: investering en toekomstplan nog onduidelijk

De voormalige synagoge aan de Stationsstraat in Heerlen krijgt een nieuw leven. De gemeente Heerlen en woningcorporatie Weller hebben samen het complex aangekocht. De gemeente wordt eigenaar van de synagoge en de winkelruimte aan de voorkant. Weller neemt het wooncomplex over.

Volgens de gemeente is de aankoop een belangrijke eerste stap om de synagoge na tientallen jaren weer zichtbaar en toegankelijk te maken. Onder de naam LEV, het Hebreeuwse woord voor ‘hart’, wordt gewerkt aan een nieuwe toekomst voor het gebouw. Onder LEV werkt een brede groep organisaties mee aan de toekomstplannen. Daarbij zijn onder meer Joodse organisaties, onderwijsinstellingen, culturele organisaties, welzijnsorganisaties en overheden betrokken. De gemeente wil de plek niet alleen bewaren, maar ook opnieuw betekenis geven.

Verstopt
De voormalige synagoge ligt aan de Stationsstraat, in het centrum van Heerlen. Het gebouw is een belangrijk onderdeel van de Joodse geschiedenis van de stad. Door de huidige bebouwing aan de straatzijde is de synagoge echter nauwelijks zichtbaar vanaf de openbare weg. Ook is de toegang tot het gebouw lange tijd beperkt geweest.

Foto: RTV Parkstad | Jan Danihel

Het doel is om de geschiedenis van de Joodse gemeenschap in Heerlen zichtbaar te houden. Tegelijkertijd moet de synagoge een plek worden waar ook nieuwe activiteiten kunnen plaatsvinden. De gemeente noemt onder meer kleinschalige culturele activiteiten als mogelijkheid. Voor de Joodse organisaties die bij het project betrokken zijn, is het belangrijk dat de oorspronkelijke betekenis van de synagoge herkenbaar blijft. De gemeente verwacht in 2027 een plan te kunnen presenteren voor de fysieke ontsluiting en de nieuwe invulling van het gebouw.

Plannen en investering
Met de aankoop is een belangrijke stap gezet, maar daarmee is het project nog lang niet klaar. De gemeente moet investeren in het toegankelijk maken en geschikt maken van de synagoge. Een belangrijk punt daarbij is de winkelruimte die vóór de synagoge staat. Als de gemeente de synagoge daadwerkelijk vanaf de Stationsstraat zichtbaar wil maken, ligt de vraag voor de hand wat er met deze bebouwing gaat gebeuren. Wordt de winkelruimte geheel of gedeeltelijk gesloopt? Want hoe anders zal de synagoge zichtbaar worden?

Ook is nog niet duidelijk wat de aankoop precies heeft gekost en hoeveel geld nodig is voor de volgende stappen. Denk daarbij aan restauratie, verbouwing, een nieuwe entree, de inrichting van de openbare ruimte en het toekomstige onderhoud en beheer.