Achtergrond | In gesprek met Wiel Beijer over 'Schrijnend' en het einde van de calamiteitenfonds

In Heerlen is woensdag stilgestaan bij het einde van de Stichting Calamiteitenfonds Mijn(water)schade Limburg. Ook vond de presentatie plaats van het boek Schrijnend van journalist Wiel Beijer, waarin tien jaar hulp aan gedupeerden wordt vastgelegd.

Het calamiteitenfonds werd tien jaar geleden opgericht om bewoners met ernstige mijnschade snel te helpen, in afwachting van een definitieve regeling. Die tijdelijke oplossing duurde uiteindelijk een stuk langer dan gepland. “Dat fonds is tien jaar geleden opgericht voor de duur van één jaar,” vertelt Beijer tegenover RTV Parkstad. “Maar zoals alles in Nederland ging dat een stuk trager. Het heeft tien jaar geduurd voordat er eindelijk een definitieve regeling is.” In die periode werd bijna vijf miljoen euro uitgekeerd aan tientallen schrijnende gevallen, zoals woningen die op instorten stonden.

In zijn boek beschrijft Beijer niet alleen het werk van het fonds, maar ook de lange geschiedenis van mijnschade in de regio. Problemen begonnen al rond 1900, toen de bodem op sommige plekken meters verzakte door de mijnbouw. Na het sluiten van de mijnen en het stoppen met het oppompen van mijnwater, veranderde dat proces opnieuw. “De bodem komt nu weer langzaam omhoog,” legt Beijer uit tegenover RTV Parkstad. “Dat zorgt, samen met breuklijnen in de grond, nog steeds voor schade aan woningen.”

Het fonds hielp in tien jaar tijd vooral de meest urgente gevallen, maar inmiddels is er een nieuwe landelijke regeling via het Instituut voor Milieu, Mens en Mijnbouw Limburg (I3ML). Zo’n 83.000 huishoudens in de regio zijn inmiddels aangeschreven. Beijer ziet daarin kansen, maar ook aandachtspunten. “Het mooie van het oude fonds was dat mensen zich gehoord voelden,” zegt hij. “Ik hoop dat dat bij de nieuwe regeling ook zo blijft, dat mensen uitleg krijgen, ook als hun schade niet wordt erkend.”

Met Schrijnend laat Beijer zien wat mijnschade betekent voor het dagelijks leven van bewoners. Hij sprak daarvoor onder meer met gezinnen die jarenlang in onveilige woningen leefden. Het volledige interview met Wiel Beijer is hieronder terug te luisteren.

In het interview wordt een bedrag van 7 miljoen benoemt. Dat moet 5 miljoen zijn.