Keuzewand moet vrouwen helpen bij keuze voor bevolkingsonderzoek borstkanker

Wie een uitnodiging krijgt voor het bevolkingsonderzoek naar borstkanker, staat voor de keuze: wel of niet meedoen? Het RIVM wil vrouwen helpen om die keuze goed geïnformeerd te maken. Daarom staat woensdag 7 oktober een grote Keuzewand in het Burgerhoes in Landgraaf  van 9 tot 5 uur. Tegelijkertijd staat er een mobiele onderzoekseenheid van Bevolkingsonderzoek Nederland om vrouwen verder te helpen.

De wand is onderdeel van de borstkankermaand en moet vrouwen bewust laten nadenken over deelname. “We willen vrouwen even stil laten staan bij hun keuze om wel of niet deel te nemen aan dat bevolkingsonderzoek”, zegt Patricia Hugen, programmamanager van de bevolkingsonderzoeken naar kanker bij het RIVM.

Wethouder Christian Wilbach laat zich door Patricia Hugen informeren over de twee kanten van het bevolkingsonderzoek borstkanker. Foto: Arie Kievit

Het argument kan gemaakt worden dat de wand meer zou opvallen ergens tussen de menigte dat winkelt bij 'Op de Kamp', maar ook in het Burgerhoes valt de wand door zijn omvang op. Dat is bewust, vertelt Hugen. “We hebben vanochtend al diverse vrouwen langs gehad. We zien ook dat ze kijken, de een wat langer, de ander wat korter.” De keuze voor deze locatie is omdat het én overdekt is én in de nabijheid van de mobiele onderzoekseenheid staat.

Mobiele onderzoekseenheid
De mobiele onderzoekseenheid staat op de parkeerplaats bij de Puddelerweg. Daar kunnen vrouwen terecht die een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek hebben ontvangen. Wel moeten zij eerst een afspraak maken.

Het onderzoek is bedoeld voor vrouwen van 50 tot 75 jaar die geen klachten hebben. “Het bevolkingsonderzoek is bedoeld voor vroegopsporing van borstkanker, juist waar vrouwen nog geen klachten van hebben”, legt Hugen uit.

Wie wel een verandering of klacht aan de borsten merkt, moet volgens haar naar de huisarts. Dat geldt ook voor vrouwen die al een uitnodiging hebben ontvangen. Bij bekende erfelijke belasting kan bovendien een ander controletraject gelden.

De keuzewand
Op de wand kunnen bezoekers zelf verschillende blokken omdraaien. Iedere vraag heeft twee kanten. Zo wordt bijvoorbeeld zowel het voordeel van vroegopsporing als het risico op overbehandeling benoemd. De wand moet vrouwen op een laagdrempelige manier verschillende kanten van het onderzoek laten zien.

Foto: Arie Kievit

Een van de belangrijke onderwerpen op de wand is bijvoorbeeld overbehandeling. Wanneer borstkanker wordt gevonden, volgt doorgaans een behandeling. Maar volgens Hugen zijn er ook vrouwen bij wie achteraf blijkt dat behandeling niet nodig was geweest. “De wetenschap is nog niet zover dat we dat allemaal van tevoren precies kunnen weten en voorspellen.”

Daarom is het volgens haar belangrijk om zowel de voordelen als nadelen te kennen en om het gesprek daarover aan te gaan. “Het is uiteindelijk de beslissing aan jou als vrouw of je meedoet of niet.” Daarnaast lezen vrouwen bijvoorbeeld dat de gemiddelde pijnscore van een mammografie lager is dan vaak gedacht, maar óók dat het samendrukken van de borst nodig is om een goede foto te kunnen maken. En dat 98 van de 100 vrouwen na het onderzoek de geruststellende uitslag ‘geen afwijking’ krijgen, maar dat deze uitslag geen volledige zekerheid biedt.

Foto: Arie Kievit

Medewerkers van het RIVM zijn aanwezig om vragen te beantwoorden. Landgraaf is de eerste halte; in de oktober borstkankermaand reist de wand verder door Nederland naar gemeenten waar vrouwen op dat moment worden uitgenodigd voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Meer informatie over het bevolkingsonderzoek, het maken van een afspraak of afmelden is te vinden via RIVM.nl/borstkanker.